refactor(aula-12): simplificar para helm install direto

Remove indireção GitOps (factory/monitoring repo) que adicionava
complexidade sem valor pedagógico. O foco da aula é observabilidade,
não pipeline de deploy.

Antes: setup.sh → cria repo → push manifests → ArgoCD app → sync → instala
Agora: setup.sh → helm install → pronto

README reescrito com foco em "o que monitorar" (PVC cheio, CrashLoop,
CPU saturada) em vez de "como instalar via GitOps".
This commit is contained in:
ArgoCD Setup
2026-03-14 02:11:10 -03:00
parent e8c793058c
commit 61866c1920
3 changed files with 276 additions and 879 deletions

View File

@@ -1,40 +1,35 @@
#!/bin/bash
# =============================================================================
# Aula 12 - Victoria Metrics (Observabilidade via GitOps)
# Aula 12 - Victoria Metrics (Observabilidade)
# =============================================================================
#
# Este script instala Victoria Metrics stack usando ArgoCD (GitOps):
# 1. Cria projeto 'factory/monitoring' no Gitea
# 2. Push dos manifests GitOps
# 3. Cria ArgoCD Application
# 4. Victoria Metrics + Grafana são sincronizados automaticamente
# Este script instala o stack de monitoramento via Helm:
# 1. Victoria Metrics (coleta + storage de métricas)
# 2. Grafana (dashboards)
# 3. Alertas pré-configurados
#
# Pré-requisitos:
# - Cluster Kubernetes (aula-08)
# - ArgoCD instalado (aula-11)
# - Gitea com org 'factory' (aula-10/11)
# - kubectl e helm instalados
#
# =============================================================================
set -e
# Cores para output
RED='\033[0;31m'
GREEN='\033[0;32m'
YELLOW='\033[1;33m'
BLUE='\033[0;34m'
NC='\033[0m' # No Color
CYAN='\033[0;36m'
NC='\033[0m'
# Funções de log
log_info() { echo -e "${BLUE}[INFO]${NC} $1"; }
log_success() { echo -e "${GREEN}[OK]${NC} $1"; }
log_warn() { echo -e "${YELLOW}[WARN]${NC} $1"; }
log_error() { echo -e "${RED}[ERROR]${NC} $1"; }
# Diretório do script
SCRIPT_DIR="$(cd "$(dirname "${BASH_SOURCE[0]}")" && pwd)"
ENV_FILE="${SCRIPT_DIR}/.env"
GITOPS_DIR="${SCRIPT_DIR}/gitops"
# =============================================================================
# VERIFICAR PRÉ-REQUISITOS
@@ -42,42 +37,18 @@ GITOPS_DIR="${SCRIPT_DIR}/gitops"
log_info "Verificando pré-requisitos..."
# Verificar kubectl
if ! command -v kubectl &> /dev/null; then
log_error "kubectl não encontrado. Instale com: brew install kubectl"
log_error "kubectl não encontrado"
exit 1
fi
# Verificar helm
if ! command -v helm &> /dev/null; then
log_error "helm não encontrado. Instale com: brew install helm"
log_error "helm não encontrado"
exit 1
fi
# Verificar git
if ! command -v git &> /dev/null; then
log_error "git não encontrado. Instale com: brew install git"
exit 1
fi
# Verificar conexão com cluster
if ! kubectl cluster-info &> /dev/null; then
log_error "Não foi possível conectar ao cluster Kubernetes"
log_info "Verifique se KUBECONFIG está configurado corretamente"
exit 1
fi
# Verificar se ArgoCD está instalado
if ! kubectl get namespace argocd &> /dev/null; then
log_error "Namespace 'argocd' não encontrado"
log_info "Execute primeiro a aula-11 para instalar o ArgoCD"
exit 1
fi
# Verificar se ArgoCD está rodando
if ! kubectl get pods -n argocd -l app.kubernetes.io/name=argocd-server --no-headers 2>/dev/null | grep -q Running; then
log_error "ArgoCD server não está rodando"
log_info "Verifique: kubectl get pods -n argocd"
log_error "Não foi possível conectar ao cluster"
exit 1
fi
@@ -87,48 +58,31 @@ log_success "Pré-requisitos verificados"
# CARREGAR CONFIGURAÇÃO
# =============================================================================
# Carregar configuração local (se existir)
if [[ -f "$ENV_FILE" ]]; then
log_info "Carregando configuração local..."
source "$ENV_FILE"
fi
# Herdar configuração da aula-11
AULA11_ENV="${SCRIPT_DIR}/../aula-11/.env"
if [[ -f "$AULA11_ENV" ]]; then
log_info "Herdando configuração da aula-11..."
source "$AULA11_ENV"
fi
# Herdar configuração da aula-10
AULA10_ENV="${SCRIPT_DIR}/../aula-10/.env"
if [[ -f "$AULA10_ENV" ]]; then
log_info "Herdando configuração da aula-10..."
source "$AULA10_ENV"
fi
# Herdar domínio da aula-10 ou aula-11
for ENV_SRC in "${SCRIPT_DIR}/../aula-11/.env" "${SCRIPT_DIR}/../aula-10/.env"; do
if [[ -f "$ENV_SRC" && -z "$DOMAIN" ]]; then
source "$ENV_SRC"
fi
done
# =============================================================================
# COLETAR CONFIGURAÇÃO
# =============================================================================
echo ""
echo "=========================================="
echo " Configuração Victoria Metrics (GitOps)"
echo "=========================================="
echo -e "${CYAN}═══════════════════════════════════════════════════${NC}"
echo -e "${CYAN} Victoria Metrics - Observabilidade${NC}"
echo -e "${CYAN}═══════════════════════════════════════════════════${NC}"
echo ""
# Gitea Host
if [[ -z "$GITEA_HOST" ]]; then
read -p "Hostname do Gitea (ex: gitea.kube.quest): " GITEA_HOST
fi
log_info "Gitea: https://${GITEA_HOST}"
# Extrair domínio base
if [[ -z "$DOMAIN" ]]; then
DOMAIN=$(echo "$GITEA_HOST" | sed 's/^[^.]*\.//')
read -p "Domínio base (ex: kube.quest): " DOMAIN
fi
# Grafana Host
if [[ -z "$GRAFANA_HOST" ]]; then
DEFAULT_GRAFANA="grafana.${DOMAIN}"
read -p "Hostname do Grafana [${DEFAULT_GRAFANA}]: " GRAFANA_HOST
@@ -136,334 +90,141 @@ if [[ -z "$GRAFANA_HOST" ]]; then
fi
log_info "Grafana: https://${GRAFANA_HOST}"
# Gitea Token (para criar projeto via API)
if [[ -z "$GITEA_TOKEN" ]]; then
echo ""
echo "Token de acesso Gitea (para criar repositório via API):"
echo " 1. Acesse https://${GITEA_HOST}/user/settings/applications"
echo " 2. Crie um token com permissões de escrita"
echo ""
read -p "Gitea Token: " GITEA_TOKEN
fi
# TLS (herdar da aula-11)
# TLS
if [[ -z "$USE_CLOUDFLARE" && -z "$USE_LETSENCRYPT" ]]; then
echo ""
echo "Configuração de TLS:"
echo " 1) CloudFlare (proxy ativo - TLS na borda)"
echo " 2) Let's Encrypt (cert-manager)"
echo " 3) HTTP apenas (desenvolvimento)"
echo " 1) Let's Encrypt (recomendado)"
echo " 2) CloudFlare (proxy)"
echo " 3) HTTP apenas"
read -p "Escolha [1-3]: " TLS_CHOICE
case $TLS_CHOICE in
1) USE_CLOUDFLARE=true; USE_LETSENCRYPT=false ;;
2) USE_CLOUDFLARE=false; USE_LETSENCRYPT=true ;;
1) USE_CLOUDFLARE=false; USE_LETSENCRYPT=true ;;
2) USE_CLOUDFLARE=true; USE_LETSENCRYPT=false ;;
*) USE_CLOUDFLARE=false; USE_LETSENCRYPT=false ;;
esac
fi
# Salvar configuração
# Salvar
cat > "$ENV_FILE" << EOF
# Configuração gerada pelo setup.sh
# $(date)
GITEA_HOST=${GITEA_HOST}
GRAFANA_HOST=${GRAFANA_HOST}
# Configuração gerada pelo setup.sh - $(date)
DOMAIN=${DOMAIN}
GRAFANA_HOST=${GRAFANA_HOST}
USE_CLOUDFLARE=${USE_CLOUDFLARE}
USE_LETSENCRYPT=${USE_LETSENCRYPT}
GITEA_TOKEN=${GITEA_TOKEN}
EOF
log_success "Configuração salva em ${ENV_FILE}"
log_success "Configuração salva"
# =============================================================================
# CRIAR REPOSITÓRIO NO GITEA (VIA API)
# PREPARAR VALUES COM HOSTNAME DO GRAFANA
# =============================================================================
log_info "Preparando configuração..."
VALUES_FILE="${SCRIPT_DIR}/gitops/apps/victoria-metrics/values.yaml"
TEMP_VALUES=$(mktemp)
sed "s/grafana\.kube\.quest/${GRAFANA_HOST}/g" "$VALUES_FILE" > "$TEMP_VALUES"
# Ajustar TLS no values
if [[ "$USE_LETSENCRYPT" != "true" ]]; then
# Remover anotação cert-manager se não usa Let's Encrypt
sed -i.bak '/cert-manager.io\/cluster-issuer/d' "$TEMP_VALUES"
rm -f "$TEMP_VALUES.bak"
fi
if [[ "$USE_CLOUDFLARE" == "true" || "$USE_LETSENCRYPT" != "true" ]]; then
# Remover bloco TLS se não usa Let's Encrypt
sed -i.bak '/tls:/,/- grafana/d' "$TEMP_VALUES"
rm -f "$TEMP_VALUES.bak"
fi
# =============================================================================
# INSTALAR VIA HELM
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Criando Repositório no Gitea ==="
log_info "=== Instalando Victoria Metrics Stack ==="
# Verificar se org factory existe
log_info "Verificando organização 'factory'..."
ORG_RESPONSE=$(curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}" \
-H "Authorization: token ${GITEA_TOKEN}" \
"https://${GITEA_HOST}/api/v1/orgs/factory")
helm repo add vm https://victoriametrics.github.io/helm-charts/ 2>/dev/null || true
helm repo update vm
if [[ "$ORG_RESPONSE" != "200" ]]; then
log_info "Criando organização 'factory'..."
ORG_CREATE=$(curl -s --request POST \
-H "Authorization: token ${GITEA_TOKEN}" \
-H "Content-Type: application/json" \
--data '{"username": "factory", "visibility": "limited"}' \
"https://${GITEA_HOST}/api/v1/orgs")
kubectl create namespace monitoring 2>/dev/null || true
ORG_NAME=$(echo "$ORG_CREATE" | grep -o '"username":"factory"' || true)
if [[ -z "$ORG_NAME" ]]; then
log_error "Falha ao criar organização 'factory'"
echo "$ORG_CREATE"
exit 1
fi
log_success "Organização 'factory' criada"
if helm status monitoring -n monitoring &> /dev/null; then
log_warn "Já instalado. Atualizando..."
HELM_CMD="upgrade"
else
log_success "Organização 'factory' já existe"
HELM_CMD="install"
fi
# Verificar se repositório monitoring existe
log_info "Verificando repositório 'monitoring'..."
REPO_RESPONSE=$(curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}" \
-H "Authorization: token ${GITEA_TOKEN}" \
"https://${GITEA_HOST}/api/v1/repos/factory/monitoring")
helm ${HELM_CMD} monitoring vm/victoria-metrics-k8s-stack \
--namespace monitoring \
-f "$TEMP_VALUES" \
--wait \
--timeout 10m
if [[ "$REPO_RESPONSE" != "200" ]]; then
log_info "Criando repositório 'monitoring'..."
REPO_CREATE=$(curl -s --request POST \
-H "Authorization: token ${GITEA_TOKEN}" \
-H "Content-Type: application/json" \
--data '{"name": "monitoring", "private": false, "auto_init": false}' \
"https://${GITEA_HOST}/api/v1/orgs/factory/repos")
rm -f "$TEMP_VALUES"
REPO_NAME=$(echo "$REPO_CREATE" | grep -o '"name":"monitoring"' || true)
log_success "Victoria Metrics Stack instalado!"
if [[ -z "$REPO_NAME" ]]; then
log_error "Falha ao criar repositório 'monitoring'"
echo "$REPO_CREATE"
exit 1
fi
log_success "Repositório 'monitoring' criado"
else
log_success "Repositório 'monitoring' já existe"
# =============================================================================
# APLICAR ALERTAS CUSTOMIZADOS
# =============================================================================
if [[ -f "${SCRIPT_DIR}/gitops/apps/victoria-metrics/templates/alerts.yaml" ]]; then
echo ""
log_info "Aplicando alertas customizados..."
kubectl apply -f "${SCRIPT_DIR}/gitops/apps/victoria-metrics/templates/alerts.yaml" -n monitoring 2>/dev/null || true
log_success "Alertas aplicados"
fi
# =============================================================================
# PUSH DOS MANIFESTS GITOPS
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Push dos Manifests GitOps ==="
# Criar diretório temporário para clone
TEMP_DIR=$(mktemp -d)
trap "rm -rf ${TEMP_DIR}" EXIT
cd "${TEMP_DIR}"
# Configurar git
git config --global user.email "argocd@${DOMAIN}" 2>/dev/null || true
git config --global user.name "ArgoCD Setup" 2>/dev/null || true
# Clone do repositório (usando token)
log_info "Clonando repositório..."
GITEA_USER=$(curl -s -H "Authorization: token ${GITEA_TOKEN}" "https://${GITEA_HOST}/api/v1/user" | grep -o '"login":"[^"]*"' | cut -d'"' -f4)
GIT_URL="https://${GITEA_USER}:${GITEA_TOKEN}@${GITEA_HOST}/factory/monitoring.git"
if ! git clone "${GIT_URL}" monitoring 2>/dev/null; then
# Repositório vazio, inicializar
mkdir monitoring
cd monitoring
git init
git remote add origin "${GIT_URL}"
else
cd monitoring
fi
# Copiar arquivos GitOps
log_info "Copiando manifests GitOps..."
cp -r "${GITOPS_DIR}/apps" .
# Configurar values.yaml com hostname do Grafana
log_info "Configurando Grafana hostname..."
if [[ -f "apps/victoria-metrics/values.yaml" ]]; then
sed -i.bak "s/GRAFANA_HOST_PLACEHOLDER/${GRAFANA_HOST}/g" apps/victoria-metrics/values.yaml
rm -f apps/victoria-metrics/values.yaml.bak
fi
# Commit e push
git add -A
if git diff --cached --quiet; then
log_info "Nenhuma mudança para commit"
else
git commit -m "feat: Victoria Metrics stack configuration"
log_info "Pushing para Gitea..."
git push -u origin main 2>/dev/null || git push -u origin master 2>/dev/null || {
# Primeiro push em repo vazio
git push --set-upstream origin main 2>/dev/null || git push --set-upstream origin master
}
log_success "Manifests enviados para Gitea"
fi
cd "${SCRIPT_DIR}"
# =============================================================================
# CRIAR NAMESPACE MONITORING
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Criando Namespace ==="
kubectl create namespace monitoring 2>/dev/null || log_info "Namespace 'monitoring' já existe"
log_success "Namespace 'monitoring' pronto"
# =============================================================================
# CONFIGURAR REPOSITÓRIO NO ARGOCD
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Configurando Repositório no ArgoCD ==="
# Criar secret para o repositório
log_info "Criando secret de acesso ao repositório..."
kubectl apply -f - << EOF
apiVersion: v1
kind: Secret
metadata:
name: factory-monitoring-repo
namespace: argocd
labels:
argocd.argoproj.io/secret-type: repository
stringData:
type: git
url: https://${GITEA_HOST}/factory/monitoring.git
username: ${GITEA_USER}
password: ${GITEA_TOKEN}
EOF
log_success "Repositório configurado no ArgoCD"
# =============================================================================
# CRIAR ARGOCD APPLICATION
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Criando ArgoCD Application ==="
# Construir anotações de Ingress
INGRESS_ANNOTATIONS=""
if [[ "$USE_LETSENCRYPT" == "true" ]]; then
INGRESS_ANNOTATIONS='cert-manager.io/cluster-issuer: letsencrypt-prod'
fi
# Aplicar ArgoCD Application
kubectl apply -f - << EOF
apiVersion: argoproj.io/v1alpha1
kind: Application
metadata:
name: monitoring
namespace: argocd
finalizers:
- resources-finalizer.argocd.argoproj.io
spec:
project: default
source:
repoURL: https://${GITEA_HOST}/factory/monitoring.git
targetRevision: HEAD
path: apps/victoria-metrics
helm:
valueFiles:
- values.yaml
destination:
server: https://kubernetes.default.svc
namespace: monitoring
syncPolicy:
automated:
prune: true
selfHeal: true
syncOptions:
- CreateNamespace=true
- ServerSideApply=true
EOF
log_success "ArgoCD Application criada"
# =============================================================================
# AGUARDAR SINCRONIZAÇÃO
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Aguardando Sincronização ==="
log_info "ArgoCD está sincronizando Victoria Metrics stack..."
log_info "Isso pode levar alguns minutos na primeira vez..."
# Aguardar até 5 minutos
for i in {1..60}; do
STATUS=$(kubectl get application monitoring -n argocd -o jsonpath='{.status.sync.status}' 2>/dev/null || echo "Unknown")
HEALTH=$(kubectl get application monitoring -n argocd -o jsonpath='{.status.health.status}' 2>/dev/null || echo "Unknown")
echo -ne "\r Status: ${STATUS} | Health: ${HEALTH} "
if [[ "$STATUS" == "Synced" && "$HEALTH" == "Healthy" ]]; then
echo ""
log_success "Victoria Metrics stack sincronizado e saudável!"
break
fi
if [[ $i -eq 60 ]]; then
echo ""
log_warn "Timeout aguardando sincronização"
log_info "Verifique o status no ArgoCD UI"
fi
sleep 5
done
# =============================================================================
# OBTER SENHA DO GRAFANA
# =============================================================================
echo ""
log_info "=== Credenciais do Grafana ==="
log_info "Obtendo credenciais do Grafana..."
# Aguardar secret ser criado
GRAFANA_PASSWORD=""
for i in {1..30}; do
if kubectl get secret vm-grafana -n monitoring &> /dev/null; then
break
fi
GRAFANA_PASSWORD=$(kubectl get secret -n monitoring -l app.kubernetes.io/name=grafana \
-o jsonpath='{.items[0].data.admin-password}' 2>/dev/null | base64 -d 2>/dev/null)
if [[ -n "$GRAFANA_PASSWORD" ]]; then break; fi
sleep 2
done
GRAFANA_PASSWORD=$(kubectl get secret vm-grafana -n monitoring -o jsonpath='{.data.admin-password}' 2>/dev/null | base64 -d 2>/dev/null || echo "")
# =============================================================================
# RESUMO FINAL
# =============================================================================
if [[ -z "$GRAFANA_PASSWORD" ]]; then
# Tentar nome alternativo do secret
GRAFANA_PASSWORD=$(kubectl get secret -n monitoring -l app.kubernetes.io/name=grafana -o jsonpath='{.items[0].data.admin-password}' 2>/dev/null | base64 -d 2>/dev/null || echo "admin")
PROTOCOL="https"
if [[ "$USE_CLOUDFLARE" == "false" && "$USE_LETSENCRYPT" == "false" ]]; then
PROTOCOL="http"
fi
# =============================================================================
# INSTRUÇÕES FINAIS
# =============================================================================
echo ""
echo "=========================================="
echo " Instalação Concluída!"
echo "=========================================="
echo ""
echo "Victoria Metrics Stack instalado via GitOps"
echo -e "${CYAN}═══════════════════════════════════════════════════${NC}"
echo -e "${GREEN} Victoria Metrics Instalado!${NC}"
echo -e "${CYAN}═══════════════════════════════════════════════════${NC}"
echo ""
echo "Grafana:"
if [[ "$USE_CLOUDFLARE" == "true" || "$USE_LETSENCRYPT" == "true" ]]; then
echo " URL: https://${GRAFANA_HOST}"
else
echo " URL: http://${GRAFANA_HOST}"
fi
echo " URL: ${PROTOCOL}://${GRAFANA_HOST}"
echo " Username: admin"
echo " Password: ${GRAFANA_PASSWORD:-'(ver secret vm-grafana)'}"
echo " Password: ${GRAFANA_PASSWORD:-'(kubectl get secret -n monitoring -l app.kubernetes.io/name=grafana -o jsonpath=\"{.items[0].data.admin-password}\" | base64 -d)'}"
echo ""
echo "Acesso via port-forward:"
echo " kubectl port-forward -n monitoring svc/vm-grafana 3000:80"
echo "Acesso alternativo (port-forward):"
echo " kubectl port-forward -n monitoring svc/monitoring-grafana 3000:80"
echo " open http://localhost:3000"
echo ""
echo "ArgoCD Application:"
echo " kubectl get application monitoring -n argocd"
echo ""
echo "Pods:"
echo "Verificar:"
echo " kubectl get pods -n monitoring"
echo ""
echo "GitOps Repository:"
echo " https://${GITEA_HOST}/factory/monitoring"
echo "Desinstalar:"
echo " ./cleanup.sh"
echo ""
echo "Verificar métricas:"
echo " kubectl port-forward -n monitoring svc/vmsingle-vm 8429:8429"
echo " curl http://localhost:8429/api/v1/query?query=up"
echo -e "${CYAN}═══════════════════════════════════════════════════${NC}"
echo ""
echo "=========================================="
log_info "Status dos pods:"
kubectl get pods -n monitoring